Donderdagavond in Pendik, de laatste afspraak van de dag. Een vrouw van een jaar of dertig uit Rotterdam ging zitten en liet haar tas niet los. Ze pakte haar telefoon en liet een filmpje zien. Op het scherm zag je spitse, piepkleine stompjes en ernaast lagen de kronen die erop moesten. "Dokter, ik wil een hollywood smile, maar na dit filmpje heb ik twee nachten niet geslapen. Gaan jullie mijn tanden ook zo maken?"
Dit filmpje krijg ik tegenwoordig minstens twee keer per week te zien. Eerlijk is eerlijk, die angst is terecht. Het beeld is echt, geen montage, en de eigenaar van die tanden vraagt zich straks waarschijnlijk op een ochtend voor de spiegel af waarom er zo weinig over is. Maar het is niet de enige weg naar een hollywood smile en voor de meeste mensen ook niet de juiste. Hieronder staat wat ik haar die avond vertelde, zoals ik het ook jou zou willen uitleggen voordat je in de stoel gaat zitten.
Wat is een hollywood smile, is het één behandeling?
Nee, zeker niet. "Hollywood smile" is de naam van een doel, niet van een behandeling. Het gaat om een regelmatige rij tanden, een kleur die bij je gezicht past en een evenwichtige tandvleeslijn. Soms bereik je dat alleen met bleken, soms met een doorzichtige beugel die de tanden op hun plek zet en een paar dunne porseleinen laagjes erbovenop. En soms heb je echt kronen nodig.
Wij noemen dit een glimlach ontwerp, want het begint met een plan en niet met een maatje. De middellijn van je gezicht, hoe hoog je lip optrekt als je lacht, hoeveel tandvlees er zichtbaar is, hoeveel van je voortanden je ziet als je praat. Alles wordt apart gemeten. Dezelfde acht facings kunnen op het ene gezicht heel natuurlijk staan en op het andere als een kunstgebit.
Nog iets. De meeste mensen komen met een getal in hun hoofd, "twintig tanden", omdat ze het zo op sociale media hebben gezien. Hoeveel tanden je laat zien als je lacht verschilt echter van persoon tot persoon. De een toont zes tanden, de ander tien. Een tand bekleden die niemand ziet, alleen om het getal te laten kloppen, betekent dat je gezond weefsel opoffert.
Worden je tanden geslepen voor een hollywood smile en hoeveel?
Dit was de echte vraag, nietwaar? Hoeveel er van je tanden geslepen wordt, hangt af van de methode die je kiest. En het verschil is groot.
Porseleinen facings, ook wel veneers genoemd, zijn heel dunne keramiek schilfers die alleen op de voorkant van de tand worden gelijmd. Daarvoor wordt er meestal 0,3-0,7 millimeter glazuur van de voorkant weggehaald. Het glazuur is bij de voortanden ongeveer een millimeter dik. Bij een goed geplande behandeling blijft het slijpen dus vaak binnen het glazuur en kom je niet in de levende laag van de tand. In sommige gevallen kunnen facings zelfs zonder slijpen worden geplaatst, dat heet een no-prep veneer.
Zirkonium of volkeramische kronen zijn een heel ander verhaal. De kroon sluit de tand aan alle kanten in, als een hoedje. Daarvoor moet er rondom 1-2 millimeter weefsel af. Bij een gebroken tand, een grote vulling, een tand met wortelkanaalbehandeling of een sterk verkleurde tand is dat logisch. Bij een gezonde tand die alleen wat geel is of een beetje scheef staat, is het te veel.
Dat heb ik haar ook zo gezegd, zonder omwegen. "Uw tanden zijn gezond. Ze zijn een tikje geel en twee staan wat naar voren. Ik zie geen reden om ze te slijpen zoals in dat filmpje."
Glazuur dat weg is, komt niet meer terug. Vraag je dus niet af hoe wit je tanden worden, maar hoeveel er van je tand verdwijnt.
Waar komen die foto's van haaientanden vandaan?
In de Britse pers circuleert al een tijdje de term "turkey teeth", en spitse tanden op sociale media worden vaak onder die noemer verspreid. Op de meeste van die beelden gaat het niet om facings maar om volledige kronen op gezonde tanden. Vaak ook nog in een paar vakantiedagen geperst en met een overdreven aantal.
Waarom gebeurt dat? Een volledige kroon vraagt minder precisie van het laboratorium en bedekt de tand, welke kleur of stand hij ook heeft. En het gaat snel. Daar begint het probleem. Als er te veel wordt weggeslepen, komt men dicht bij de zenuw, met meer kans op gevoeligheid en later een wortelkanaalbehandeling. Als de rand van de kroon niet goed op het tandvlees sluit, raakt het tandvlees ontstoken, gaat het bloeden en trekt het na verloop van tijd terug. De Britse gezondheidszorg geeft zelf ook uitleg over de vragen die je vooraf moet stellen als je overweegt een cosmetische ingreep in het buitenland te laten doen, die vind je hier.
Ik moet hier ook naar ons eigen vak kijken, want veel van die foto's komen uit onze stad, uit stoelen van mensen die net zo'n jas dragen als ik. Dat negeren zou oneerlijk zijn. In Turkije wordt uitstekende tandheelkunde gedaan en Istanbul is een stad waar mensen uit de hele wereld voor behandeling naartoe komen. Maar net als overal zijn er ook collega's die het te snel doen. Het verschil zie je pas aan de vragen die jij stelt.
Facings of zirkonium, wat past bij wie?
Dit bespreken we het vaakst. De tabel hieronder is bedoeld als landkaart, de echte beslissing nemen we pas nadat we in je mond hebben gekeken.
| Porseleinen facing | Zirkonium of volkeramische kroon | Composiet bonding | |
|---|---|---|---|
| Hoeveel van de tand gaat weg | 0,3-0,7 mm aan de voorkant, soms niets | 1-2 mm rondom | Meestal niets |
| Voor wie | Gezonde, licht verkleurde of licht scheve tanden | Gebroken tanden, grote vullingen, tanden met wortelkanaalbehandeling | Kleine afgebroken hoekjes, spleetjes, vormcorrecties |
| Uiterlijk | Laat licht door zoals een natuurlijke tand | Natuurlijk als het dun wordt gemaakt, ondoorzichtig als het dik is | Eerst glanzend, na verloop van tijd mat en kleurgevoelig |
| Aantal bezoeken | Meestal 2-3 | Meestal 2-3 | Vaak één |
| Terug naar de oude situatie | Beperkt, blijvend als er glazuur is weggehaald | Niet mogelijk, de tand blijft kronen nodig hebben | Grotendeels mogelijk |
Uitgebreide informatie over facings vind je op onze pagina over porseleinen facings. Wanneer zirkonium echt nodig is en hoe lang het meegaat, hebben we beschreven in ons artikel over zirkonium kronen. Als lichtdoorlaatbaarheid bij de voortanden belangrijk is, bestaat er ook nog lithiumdisilicaat glaskeramiek, een materiaal dat heel dun gemaakt kan worden en sterk lijkt op een natuurlijke tand.
Dan is er nog composiet bonding, waarbij met tandkleurig vulmateriaal laag voor laag een vorm op de voorkant van je tand wordt opgebouwd. Je tand wordt bijna niet aangeraakt, en dat is een groot voordeel. Het nadeel is dat het niet zo lang kleurvast blijft als porselein. Wie veel koffie of thee drinkt, moet het na een paar jaar laten polijsten of vernieuwen. Voor jonge patiënten is het een goed beginpunt, omdat je later nog kunt overstappen op iets anders.
Kan een glimlach ontwerp ook zonder je tanden aan te raken?
Ja, vaak wel. Mag ik iets vragen? Stel jezelf eerst deze vragen voordat je het over kronen of facings hebt.
- Zijn mijn tanden alleen geel, en is de vorm eigenlijk mooi? Dan moet je eerst tanden bleken proberen. Soms verandert het resultaat het hele plan.
- Staan mijn tanden scheef of met ruimte ertussen? Met een doorzichtige beugel kunnen de tanden in een paar maanden op hun plek worden gezet en daarna kunnen er zo nodig hele dunne facings op. Bij rechtstaande tanden is bijna geen slijpen nodig.
- Zie ik veel tandvlees als ik lach? Dan zit het probleem misschien niet in de tand maar in de tandvleeslijn, en een kroon lost dat niet op.
- Heb ik kleine stukjes afgebroken aan mijn voortanden? Bonding kan dat in één afspraak oplossen.
Hoe bleken werkt en hoe lang het resultaat blijft, staat in ons artikel over tanden bleken. Een korte opmerking erbij. Bleken verandert de kleur van porselein en vullingen niet. Als je allebei wilt, is de volgorde belangrijk. Eerst bleken, en als de kleur zich heeft gezet, wordt het porselein daarop afgestemd.
Waarom is een proef bij een glimlach ontwerp onmisbaar?
Wij beginnen niet met slijpen. Nooit. Eerst wordt er een digitale scan of afdruk van je mond gemaakt en worden er foto's genomen. Met die gegevens wordt op de computer of op een gipsmodel de vorm van de nieuwe tanden ontworpen. Daarna wordt dat ontwerp met tijdelijk materiaal op je tanden overgebracht, zonder dat er iets aan je tanden gedaan wordt. Dit noemen we een mock-up.
Met de mock-up in je mond kijk je in de spiegel, praat je, lach je, maak je foto's. Sommigen proberen zelfs in een appel te bijten, want een andere manier om te voelen hoe de nieuwe tanden aanvoelen is er niet. Zo vorm je een mening. Je kunt naar huis gaan en het aan je partner of je moeder laten zien. Alles wat je wilt aanpassen, "iets te lang", "die hoek wat ronder", kan in dit stadium nog veranderd worden.
De proef heeft nog een voordeel, misschien wel het belangrijkste. De mock-up laat ons op de millimeter zien hoeveel er van de tand weg moet. Bij het slijpen meten we over de proef heen, zodat er alleen weefsel wordt weggehaald dat nodig is om de nieuwe tand te laten passen. Slijpen zonder proef is als op pad gaan zonder kaart, en dan nog over een weg waar je niet meer terug kunt.
Vragen die je tijdens het consult kunt stellen
Voor hoeveel tanden en om welke reden stelt u een behandeling voor? Wordt het een facing of een volledige kroon en waarom? Wordt er voor het slijpen een mock-up gemaakt? Hoeveel van mijn tanden gaat er ongeveer weg? Wat is de generieke naam van het materiaal? Waar en in welk laboratorium worden de kronen gemaakt? Wat doen we als er na mijn terugkeer in Nederland of België iets mis gaat? Krijg je op deze vragen geen duidelijk antwoord, neem dan de tijd.
Hoe kies je de tandkleur, kan het te wit worden?
De kleur. Daar gaat het het vaakst mis. Op een telefoonscherm ziet het wit er mooi uit, maar in daglicht lijkt het soms op wc-tegels. Bij de kleurkeuze kijken we naar het wit van je ogen en de tint van je huid. Een tand die witter is dan het wit van je ogen, ziet er bij de meeste gezichten kunstmatig uit.
Bij ons wordt de kleur altijd bij het raam gekozen, in daglicht. Het liefst met lippenstift eraf en lichte make-up. En dan horen we nog vaak dit. "Dokter, doe maar het allerwitste, het wordt toch geler." Nee, porselein vergeelt niet. Je eigen tanden vergelen wel, het porselein blijft zoals het is, en na een paar jaar zie je het verschil precies tussen je voortanden, voor iedereen zichtbaar. Porselein verkleurt niet, ook na jaren heeft het nog dezelfde witheid. Jouw gezicht en je eigen tanden worden ouder. Kies dus voor een gezicht van veertig geen kleur die zelfs een twintigjarige te wit zou vinden.
En het gaat niet alleen om kleur. Het uiteinde van een echte tand is een beetje doorschijnend, het midden is dekkender en richting het tandvlees wordt de kleur iets donkerder. Een goed laboratorium werkt die overgangen in het porselein uit. Acht tanden in dezelfde kleur en dezelfde glans vallen op, hoe netjes ze ook zijn.
Hoeveel dagen duurt een hollywood smile?
Een hollywood smile met facings of kronen is meestal in twee of drie afspraken klaar. De eerste dag zijn er onderzoek, foto's, scan en ontwerp. Als de proef je bevalt, worden de tanden voorbereid en krijg je tijdelijke tanden. Het laboratorium maakt het porselein binnen enkele dagen en bij de laatste afspraak worden de stukjes één voor één gepast en vastgelijmd.
Voor patiënten die van buiten Istanbul of uit het buitenland komen, past dit vaak in ongeveer een week. Maar dat beloven we niet vooraf, dat zeggen we pas na het onderzoek van je mond. Blijkt er tandvleesontsteking, een gaatje of een tand die een wortelkanaalbehandeling nodig heeft, dan gaat dat voor. We vragen je daarom je terugreis een paar dagen flexibel te boeken.
Onze vestiging in Haliç ligt dicht bij het centrum en die in Pendik bij Sabiha Gökçen. Welke vestiging het handigst is, kiezen we samen aan de hand van waar je verblijft. Wie overweegt voor een behandeling naar Turkije te komen, kan het hele proces stap voor stap lezen in onze gids over medisch toerisme.
Voor wie is een hollywood smile niet geschikt of beter uit te stellen?
Soms is "nu nog niet" het eerlijkste antwoord. Dat is moeilijk om te zeggen, zeker als iemand drie weken voor een bruiloft binnenkomt.
Zolang tandvleesziekte niet is behandeld, wordt er geen porselein geplaatst. Daar valt niet over te onderhandelen. Bij bloedend, gezwollen tandvlees kan de rand niet goed aansluiten en de ontsteking gaat gewoon door onder het porselein. Bij iemand met bloedend tandvlees bespreken we eerst reiniging en tandvleesbehandeling. Over de oorzaken van bloedend tandvlees lees je meer in ons artikel over bloedend tandvlees.
Wie 's nachts knarst of op de tanden klemt, kan porselein breken of kwijtraken. Dat staat de behandeling niet in de weg, maar een knarsplaat is dan noodzakelijk. Dat geldt ook voor mensen die hun voortanden veel gebruiken om te bijten, op pennen kauwen of de hele dag zonnebloempitten kraken. Een patiënt die als keeper in het zaalvoetbal staat, hebben we gevraagd een gebitsbeschermer te nemen, en we kregen gelijk.
Ook leeftijd speelt mee. Onder de achttien, zolang de tanden en het tandvlees nog niet volgroeid zijn, raden we geen facings of kronen aan. Tijdens een zwangerschap stellen we cosmetische behandelingen liever uit tot na de bevalling.
Hoe lang gaan porseleinen facings mee en wat kan er daarna gebeuren?
Er zijn veel wetenschappelijke studies die laten zien dat goed gemaakte en goed verzorgde facings vele jaren kunnen blijven zitten. De Amerikaanse tandartsenvereniging wijst patiënten er ook duidelijk op dat facings een blijvende ingreep zijn die op een dag vervangen moeten worden, dat staat op haar patiëntenpagina. Een aantal jaren noemen zou echter niet eerlijk zijn. Wat de levensduur bepaalt, zijn vooral jouw gewoonten en minder het materiaal.
Dan nu de risico's.
- De eerste dagen kun je gevoelig zijn voor kou, dat trekt meestal binnen een paar weken weg.
- Porselein kan breken of aan de rand een klein stukje verliezen als het op iets hards stuit.
- Aan de randen kan na verloop van tijd lichte verkleuring ontstaan, die met regelmatige controle en polijsten meestal te verhelpen is.
- Als het tandvlees terugtrekt, kan de rand van de facing zichtbaar worden. De oorzaken staan in ons artikel over terugtrekkend tandvlees.
- Onder de facing kan een gaatje ontstaan, porselein beschermt de tand niet tegen tandbederf.
Onderhoud? Saai eenvoudig. Twee keer per dag poetsen, tussen de tanden reinigen, elke zes maanden controle. De Britse gezondheidszorg legt kort en duidelijk uit hoe je goed poetst. De Wereldgezondheidsorganisatie benadrukt dat de meeste mondziekten te voorkomen zijn, dat staat in haar factsheet. Voor tanden met porselein geldt dat des te meer.
Waarom kun je de kosten van een hollywood smile niet in één bedrag noemen?
Dit is de vraag die aan de telefoon het vaakst wordt gesteld. Hier staat geen bedrag. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste staat de regelgeving over de promotie van gezondheidszorg in Turkije niet toe dat wij bedragen delen. Ten tweede weten we het ook echt niet. Elk bedrag dat genoemd wordt zonder in je mond te kijken, klopt vrijwel zeker niet.
Wat de kosten verandert, is wel duidelijk. Voor hoeveel tanden er een behandeling nodig is, of dat facings, volledige kronen of bonding worden, of er vooraf bleken, tandvleesbehandeling of een doorzichtige beugel nodig is, welk materiaal er wordt gebruikt en hoe het laboratorium werkt. Dat alles verandert de berekening van begin tot eind. Hoor je aan de telefoon een vast bedrag voor "twintig tanden", dan krijg je waarschijnlijk geen plan dat bij jouw mond past maar een standaardpakket.
Waar let je op voordat je een hollywood smile laat zetten?
Begin met foto's. Van voren, van opzij, lachend en pratend. Ga daarna zitten en schrijf alles wat je aan je glimlach stoort op een papier, hoe klein ook, want tijdens het consult is de helft van de zenuwen vergeten. "Mijn tanden zijn geel" en "mijn voortand is afgebroken" leiden tot verschillende behandelingen.
Aarzel niet om met meerdere tandartsen te praten, daar wordt niemand boos van. Is er een groot verschil in het aantal tanden of de methode, vraag dan waarom. Luister naar de tandarts die het niet over de kortste weg heeft maar over de weg waarbij het minste van je tand verloren gaat. Wordt er een plan gemaakt zonder röntgenfoto en zonder naar je tandvlees te kijken, blijf dan even staan.
Een laatste waarschuwing. Porselein kopieert je eigen tand niet. Het maakt een nieuwe tand die bij je mond en je gezicht past. Mik niet op de glimlach van een gefilterde foto maar op die welke jou in de spiegel past.
Veelgestelde vragen
Moeten tanden geslepen worden voor een hollywood smile?
Nee. Zijn je tanden gezond en recht, dan kan er met bleken, bonding of no-prep facings al veel. Bij porseleinen facings wordt meestal 0,3-0,7 millimeter glazuur van de voorkant weggehaald, bij een volledige kroon loopt dat rondom op tot 1-2 millimeter.
Hoe zien mijn tanden eruit als facings worden verwijderd?
Als er voor de facings glazuur is weggehaald, komen de tanden niet in de oude staat terug en is opnieuw een bekleding nodig. Zie facings daarom als een blijvende keuze. Bij no-prep facings blijft de tand zelf grotendeels behouden.
Waarom krijg je turkey teeth, die spitse tanden?
Die beelden ontstaan meestal als gezonde tanden volledige kronen krijgen in plaats van facings. Voor een volledige kroon moet de tand rondom dunner worden gemaakt. Bij een goed geplande glimlach is zoveel weefsel van gezonde tanden niet nodig.
Hoeveel dagen duurt een hollywood smile?
Werk met facings of kronen is meestal in twee of drie afspraken klaar, vaak binnen een week. Is er vooraf een tandvleesbehandeling, een gaatje of een wortelkanaalbehandeling nodig, dan kan het langer duren. De precieze duur is pas na het onderzoek te geven.
Zijn facings of zirkonium kronen beter?
Dat hangt af van de toestand van de tand. Bij gezonde, licht verkleurde of licht scheve tanden haalt een facing minder weefsel weg. Bij gebroken tanden, grote vullingen of tanden met wortelkanaalbehandeling kan een volledige kroon beter passen.
Vergeelt porselein?
Porselein zelf verkleurt niet. Aan de randen kan na verloop van tijd lichte verkleuring ontstaan, die met regelmatige controle en polijsten meestal wordt verholpen. Je eigen tanden kunnen blijven vergelen, houd daar bij de kleurkeuze rekening mee.
Kan ik na een hollywood smile alles eten?
Bijna alles wat je dagelijks eet, kan gewoon. Pitten kraken, op ijs kauwen, verpakkingen met je tanden openen of op een pen bijten kan porselein breken. Klem je 's nachts, dan heb je een knarsplaat nodig.
Wat is een mock-up bij een glimlach ontwerp?
Een mock-up is een tijdelijke weergave van de ontworpen nieuwe tanden, aangebracht zonder je tanden aan te raken. Zo zie je je nieuwe glimlach in de spiegel, tijdens het praten en op foto's. Ook laat het de tandarts tot op de millimeter zien hoeveel van de tand weg moet.
Vanaf welke leeftijd kan een hollywood smile?
Zolang tanden en tandvlees niet volgroeid zijn, meestal onder de achttien, worden facings of kronen niet aangeraden. Bij jongeren zijn bleken, orthodontie of bonding, methoden die terug te draaien zijn, een betere start.
Die donderdagavond hebben we geen enkele tand aangeraakt. Onze patiënte bleef met de mock-up-tanden een tijd voor de spiegel in de gang staan, draaide haar hoofd naar links en naar rechts en pakte toen haar telefoon. "Wacht, eerst een foto naar mijn moeder." Over het slijpen hebben we niet die week besloten, maar de week erna, na het bleken. Dat was ook de juiste keuze.
Stuur een paar foto's waarop je lacht en, als je die hebt, een röntgenfoto. Dan bespreken we samen met onze tandarts hoeveel van je tanden er eventueel weg moet. Contactpagina
