Zirkonium kronen

Een zirkonium kroon is een metaalvrije kroon van zirkoniumoxide-keramiek die de hele tand omsluit. Geschiktheid volgt uit onderzoek en röntgenfoto's.

  • Meestal 2-3 zittingen
Zirkonyum Kaplama
Illustratieve afbeelding; geen beeld van een echte patiënt.

Een zirkonium kroon is een kroon (tandkap) van zirkoniumoxide-keramiek zonder metalen basis. Omdat hij zeer sterk is, kan hij worden gebruikt op kiezen, in bruggen en in geschikte gevallen op voortanden. Welk type zirkonium bij welke tand past, wordt bepaald na klinisch onderzoek en beoordeling van de röntgenfoto's.

Wat is een zirkonium kroon?

Een zirkonium kroon omsluit de volledige, daarvoor bijgeslepen tand en wordt met computergestuurd frezen uit een blok zirkoniumoxide gemaakt. Omdat er geen metaal in zit, ontstaat er geen donkere rand bij het tandvlees en laat de kroon licht natuurlijker door dan porselein op metaal. In de praktijk worden twee basisontwerpen gebruikt:

  • Monolithisch zirkonium: Eén stuk zirkonium. Wordt vaak gekozen voor kiezen, waar de kauwkracht hoog is, en voor mensen die klemmen of knarsen.
  • Gelaagd zirkonium: Op een zirkoniumbasis wordt porselein aangebracht. Wordt op voortanden gebruikt om kleurovergangen gedetailleerder weer te geven, maar het risico op kleine afbrokkelingen in de bovenste porseleinlaag is groter dan bij het monolithische ontwerp.

Voor wie is een zirkonium kroon geschikt?

Een zirkonium kroon wordt meestal geplaatst op tanden met een grote vulling, een breuk, een wortelkanaalbehandeling, of een vorm- of kleurprobleem dat niet met een vulling te corrigeren is. Veelvoorkomende situaties zijn:

  • Tanden die na een wortelkanaalbehandeling zijn verzwakt en kunnen breken
  • Tanden met een grote vulling, een scheur of veel materiaalverlies
  • Plekken met ontbrekende tanden waar een brug nodig is, en kronen op implantaten
  • Oude kronen met metaal die een verkleuring bij het tandvlees geven, of metaalgevoeligheid

Bij onbehandelde tandvleesziekte, actieve cariës of niet onder controle gebracht klemmen en knarsen wordt dat eerst aangepakt. Wilt u bij gezonde tanden alleen de kleur of een kleine vormverandering, dan worden eerst opties besproken die minder slijpen vragen, zoals porseleinen veneers of bleken.

Hoeveel wordt er van de tand weggeslepen voor een zirkonium kroon?

Voor een zirkonium kroon wordt de tand rondom en aan het kauwvlak meestal ongeveer 1-2 mm aangeslepen; de exacte hoeveelheid hangt af van de plek van de tand en het gekozen ontwerp. Omdat het monolithische ontwerp op sommige plekken dunner gemaakt kan worden, is soms minder slijpen nodig dan bij het gelaagde ontwerp. Weggeslepen glazuur en dentine komen niet terug, dus de ingreep moet als onomkeerbaar worden beschouwd. Bij levende tanden gebeurt het slijpen onder plaatselijke verdoving. Bij tanden met diepe cariës dicht bij de zenuw kan na het slijpen later een wortelkanaalbehandeling nodig zijn; die kans wordt vooraf met een röntgenfoto ingeschat.

Hoeveel zittingen kost een zirkonium kroon?

Een zirkonium kroon is in de meeste gevallen in 2-3 zittingen klaar en de productie in het laboratorium duurt meestal enkele werkdagen. Het gebruikelijke verloop:

  1. Onderzoek en planning: Er wordt een röntgenfoto gemaakt en tandvlees en beet worden gecontroleerd. Zo nodig worden eerst vulling, wortelkanaal of tandvlees behandeld.
  2. Voorbereiding en afdruk: De tanden worden bijgeslepen, met een intraorale scanner wordt een digitale afdruk gemaakt en de kleur wordt bepaald bij licht dat dicht bij daglicht ligt. Gedurende de laboratoriumfase wordt een tijdelijke kroon geplaatst.
  3. Passen: In de gevallen waar dat nodig is, wordt de kroon in de mond uitgeprobeerd; randsluiting, beet en kleur worden gecontroleerd.
  4. Plaatsen: De kronen worden vastgezet en de beet wordt afgesteld.

Worden veel tanden tegelijk overkroond of is eerst andere behandeling nodig, dan duurt het langer. Het exacte schema volgt na het onderzoek.

Hoe verloopt de behandeling als u uit Nederland of België komt?

Kronen worden meestal in 2-4 zittingen verdeeld over ongeveer 1-2 weken gemaakt, zodat vaak één verblijf in Istanbul volstaat. Tijdens het eerste bezoek volgen onderzoek, voorbereiding, afdruk en een tijdelijke kroon; enkele dagen later worden de definitieve kronen gepast en geplaatst. Is eerst een wortelkanaalbehandeling of andere voorbehandeling nodig, dan kan de periode langer worden of een tweede reis nodig zijn. Voor u reist, kunt u via WhatsApp foto's en een bestaande panoramische röntgenfoto sturen voor een voorlopige beoordeling. Het definitieve plan volgt pas na het onderzoek ter plaatse. Controles na terugkomst kunt u laten doen door een tandarts in uw eigen woonplaats, met contact op afstand met onze kliniek.

Zirkonium, glaskeramiek of veneers: wat is het verschil?

Het belangrijkste verschil tussen deze drie opties is hoeveel van de tand ze bedekken en de balans tussen sterkte en lichtdoorlating.

Eigenschap Zirkonium kroon Glaskeramische kroon Porseleinen veneer
Bedekt Hele tand Hele tand Meestal voorvlak en snijrand
Slijpen Gemiddeld, soms veel Gemiddeld Weinig
Lichtdoorlating Gemiddeld, hoger bij gelaagd Hoog Hoog
Breukvastheid Hoog Gemiddeld tot hoog Afhankelijk van hechting en tandstructuur
Veelgebruikt op Kiezen, bruggen, implantaten Voortanden en premolaren Voortanden met een gezonde structuur

Details over lithiumdisilicaat vindt u op de pagina glaskeramische kronen.

Hoe lang gaat een zirkonium kroon mee en waarvan hangt dat af?

De levensduur van een zirkonium kroon verschilt per persoon; goed verzorgde en regelmatig gecontroleerde kronen kunnen vele jaren meegaan, maar een vaste termijn die voor iedereen geldt, is niet te geven. De belangrijkste factoren zijn:

  • Bescherming van de tand onder de kroon tegen cariës aan de randen
  • Gezondheid van het tandvlees en tandsteenvorming
  • Klemmen of knarsen en de gewoonte op harde voorwerpen te bijten
  • De toestand van de wortel bij tanden met een wortelkanaalbehandeling
  • De aansluiting van de kroonrand op de tand en een goed afgestelde beet

Dit onderwerp hebben wij uitgebreider behandeld in ons artikel hoe lang gaat een zirkonium kroon mee.

Wat zijn de risico's en nadelen?

Het belangrijkste nadeel van een zirkonium kroon is dat er een onomkeerbare hoeveelheid tandweefsel moet worden weggenomen. Verder is het goed om het volgende te weten:

  • Gevoeligheid: In de eerste dagen kan gevoeligheid voor warm en koud optreden; die neemt meestal binnen enkele weken af. Gaat het niet over, dan is controle nodig.
  • Zenuwproblemen: Bij tanden met diepe cariës of een grote vulling kan later een wortelkanaalbehandeling nodig zijn.
  • Afbrokkelen van de porseleinlaag: Bij gelaagd zirkonium kan de bovenste porseleinlaag hier en daar afbrokkelen.
  • Slijtage van de tegenoverliggende tand: Zirkonium dat niet goed is gepolijst of na het afstellen ruw is gebleven, kan de tegenoverliggende tand slijten.
  • Kleurafstemming: Bij één voortand is het lastig precies dezelfde tint te treffen als de buurtanden. Zirkonium wordt niet lichter door bleken; wilt u bleken, doe dat dan vóór het overkronen.
  • Tandvleesterugtrekking: Trekt het tandvlees in de loop der jaren terug, dan kan de kroonrand zichtbaar worden.

Hoe verzorgt u een zirkonium kroon?

De verzorging van een zirkonium kroon is gelijk aan die van eigen tanden: tweemaal daags poetsen met fluoridetandpasta en de kroonranden reinigen met floss of ragers. Voor onder bruggen kan speciale floss of een monddouche worden geadviseerd. Eet niets zolang de verdoving werkt, zodat u niet op uw lip of wang bijt. Voelt de beet na het plaatsen te hoog, kom dan direct op controle. Bij klemmen of knarsen beschermt een nachtbitje de kronen en de eigen tanden. Controle en tandsteenverwijdering tweemaal per jaar helpen cariës aan de randen vroeg te ontdekken.

Onderzoek in Haliç en Pendik

De planning van een zirkonium kroon begint bij onze vestigingen Haliç (Hasköy, Beyoğlu) en Pendik met onderzoek en beoordeling van de röntgenfoto. Tijdens het onderzoek wordt besproken welke tanden echt een kroon nodig hebben, bij welke minder slijpende opties mogelijk zijn en hoe het schema eruitziet. Voor vestigingsinformatie kunt u terecht op de pagina Haliç.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Worden voor een zirkonium kroon gezonde tanden aangeslepen?

Omdat een zirkonium kroon de hele tand omsluit, wordt de tand rondom en aan het kauwvlak aangeslepen, en dat komt niet terug. Daarom is zirkonium bij volledig gezonde tanden niet de eerste keuze als het alleen om een kleurverandering gaat. Opties die minder slijpen vragen, zoals bleken of veneers, worden bij het onderzoek beoordeeld.

Voelt u pijn tijdens het plaatsen van een zirkonium kroon?

Bij levende tanden gebeurt de voorbereiding onder plaatselijke verdoving, dus u voelt tijdens de ingreep meestal alleen druk. Nadat de verdoving is uitgewerkt, kan enkele dagen lichte gevoeligheid optreden. Neemt die niet binnen enkele weken af, dan moet de tand worden gecontroleerd.

Ziet een zirkonium kroon er op voortanden natuurlijk uit?

Omdat er geen metaal in zit, ontstaat er geen donkere rand bij het tandvlees en laat de kroon het licht natuurlijker door dan porselein op metaal. Op voortanden kunnen gelaagd zirkonium of doorschijnender materialen zoals lithiumdisilicaat worden gekozen. Bij één voortand is een precies gelijke kleur als de buurtanden niet altijd eenvoudig.

Kan er onder een zirkonium kroon een gaatje ontstaan?

De kroon zelf kan niet rotten, maar de tand onder de kroonrand kan wel cariës krijgen. Het reinigen van de randen met floss of ragers en regelmatige controles verkleinen dat risico. Cariës aan de rand die vroeg wordt ontdekt, is vaak met eenvoudiger methoden te behandelen.

Kan een zirkonium kroon worden gebleekt?

Nee, zirkonium en andere keramische kronen veranderen niet van kleur door bleekgel. Is bleken van de tanden gepland, dan gebeurt dat vóór het overkronen en wordt de kroonkleur op de nieuwe tint afgestemd. Wilt u later toch een andere kleur, dan moet de kroon worden vervangen.

Wat moet er gebeuren als een zirkonium kroon breekt?

Bij monolithisch zirkonium komt breuk zelden voor; bij gelaagd ontwerp kunnen kleine stukjes uit de bovenste porseleinlaag afbrokkelen. Kleine afbrokkelingen kunnen soms in de mond met composiet worden hersteld; bij grote breuken moet de kroon worden vervangen. Slik een afgebroken stukje niet door en kom zo snel mogelijk op controle.

Wilt u een afspraak maken?

Neem contact met ons op voor een onderzoeksafspraak in onze kliniek in Haliç of Pendik.

Afspraak