20 yaş dişi çekimi, ağzın en arkasında yer alan ve çoğu zaman tam çıkamayan üçüncü azı dişlerinin cerrahi olarak alınmasıdır. Gömülü bir 20 yaş dişinin çekimi genellikle 30-60 dakika sürer ve lokal anestezi ile yapılır. Dişin konumu, kökleri ve sinire yakınlığı muayene ve tomografi ile değerlendirilir; aynı bölümde kist, apikal rezeksiyon ve çene eklemi sorunları gibi diğer ağız ve çene cerrahisi işlemleri de planlanır.
Gömülü 20 yaş dişi nedir?
Gömülü 20 yaş dişi, çenede yeterli yer olmadığı için kısmen ya da tamamen kemik veya diş eti altında kalan üçüncü azı dişidir. Genellikle 17-25 yaşları arasında sürmeye çalışır. Dik, yatay, öne ya da arkaya eğik konumda olabilir. Kısmen sürmüş bir dişin üzerindeki diş eti kapağının altında yemek artıkları ve bakteri birikir; bu da tekrarlayan iltihap ve şişliklere yol açar. Tamamen kemik içinde kalan bir diş ise yıllarca belirti vermeyebilir ve ancak röntgende fark edilir.
Her 20 yaş dişi çekilmeli mi?
Hayır, sorun çıkarmayan, düzgün sürmüş ve temizlenebilen 20 yaş dişlerinin çekilmesi gerekmez. Çekim genellikle şu durumlarda önerilir:
- Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit), ağrı ve şişlik
- 20 yaş dişinde ya da önündeki 12 yaş dişinde çürük
- Komşu dişin kökünde erime veya diş eti cebi oluşması
- Dişin çevresinde kist gelişmesi
- Ortodontik ya da protetik tedavi planının gerektirmesi
Belirti vermeyen gömülü dişler için karar kişiye göre verilir; bazı hastalarda düzenli röntgen kontrolüyle izlemek yeterli olabilir.
20 yaş dişi çekimi nasıl yapılır?
1. Muayene ve görüntüleme
Önce panoramik röntgen çekilir. Diş kökleri alt çenedeki sinir kanalına yakın görünüyorsa ya da üst çenede sinüse uzanıyorsa tomografi istenir. Bu görüntü, dişin hangi yönde ve kaç parçaya bölünerek alınacağının planlanmasını sağlar.
2. Anestezi
İşlem lokal anestezi ile yapılır ve işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir; basınç ve titreşim hissedilebilir. Kaygısı yüksek hastalarda ya da birden fazla gömülü dişin aynı seansta alınacağı durumlarda, uygun vakalarda sedasyon planlanabilir.
3. Çekim
Tamamen sürmüş bir diş klasik yöntemle çekilebilir. Gömülü dişte diş eti açılır, gerekirse dişin çevresindeki kemikten bir miktar kaldırılır ve diş parçalara ayrılarak çıkarılır. Bu yöntem çevre dokuya binen kuvveti azaltmayı amaçlar.
4. Dikiş ve kontrol
Bölge temizlenir ve dikiş atılır. Eriyen dikişler kendiliğinden düşer, erimeyen dikişler genellikle 7-10 gün sonra alınır.
Ne kadar sürer, iyileşme nasıl geçer?
Gömülü bir 20 yaş dişinin çekimi çoğu zaman 30-60 dakika sürer; sürmüş bir dişte süre daha kısadır. Şişlik genellikle ikinci ya da üçüncü gün en belirgin hale gelir, ardından azalır. Ağız açmada kısıtlılık ve hassasiyet birkaç gün sürebilir. Çoğu kişi iki üç gün içinde günlük işlerine döner; yumuşak doku iyileşmesi birkaç hafta, kemik iyileşmesi birkaç ay sürer. Çekim sonrası dönemi 20 yaş dişi çekimi sonrası yazımızda gün gün anlattık.
Çekim sonrası nelere dikkat edilmeli?
- Tampon 30-45 dakika ısırılarak tutulur. İlk 24 saat tükürmekten, çalkalamaktan ve pipet kullanmaktan kaçınılır; bunlar boşluktaki pıhtıyı yerinden oynatabilir.
- İlk gün yanağın dışından aralıklı soğuk uygulama yapılır.
- Birkaç gün ılık ve yumuşak besinler tüketilir, sıcak içeceklerden uzak durulur.
- Sigara en az birkaç gün kullanılmamalıdır; pıhtının kaybına ve kuru sokete yol açabilir.
- Diş fırçalama ertesi gün başlar, çekim bölgesine dikkatle yaklaşılır. Hekim önerdiyse ılık tuzlu su ile hafif gargara yapılır.
- Reçete edilen ilaçlar belirtilen şekilde kullanılır.
Riskler ve olası komplikasyonlar
20 yaş dişi çekimi cerrahi bir işlemdir; şişlik, morarma ve ağız açmada geçici kısıtlılık beklenen bulgulardır. Daha seyrek görülen durumlar:
- Kuru soket (alveolit): Pıhtı kaybolursa çekimden 2-4 gün sonra artan, kulağa vuran ağrı ve kötü koku görülür. Klinikte bölge temizlenip pansuman yapılır. Sigara bu riski artırır.
- Enfeksiyon: Artan şişlik, ateş ve iltihaplı akıntı ile kendini gösterir.
- Sinir etkilenmesi: Alt 20 yaş dişinin kökleri sinir kanalına çok yakınsa dudakta, çenede ya da dilde uyuşukluk gelişebilir. Çoğu zaman geçicidir, nadiren uzun sürebilir. Tomografi bu riskin önceden değerlendirilmesi için istenir.
- Sinüs ile bağlantı: Üst 20 yaş dişinin kökleri sinüse uzanıyorsa çekim sırasında küçük bir açıklık oluşabilir; genellikle aynı seansta kapatılır.
Kan sulandırıcı kullananlar, diyabet hastaları ve kemik ilaçları kullananlar ilaç listelerini çekimden önce paylaşmalıdır.
Diğer ağız ve çene cerrahisi işlemleri
Ağız ve çene cerrahisi yalnızca 20 yaş dişleriyle sınırlı değildir. Bu kapsamda şu işlemler de planlanır:
- Kist operasyonları: Çene kemiğinde röntgende tesadüfen fark edilen ya da şişlikle kendini gösteren kistlerin çıkarılması.
- Apikal rezeksiyon:Kanal tedavisine rağmen kök ucunda iltihabı geçmeyen dişlerde kök ucunun ve çevresindeki iltihaplı dokunun temizlenmesi.
- Çene eklemi (TME) sorunları: Ağız açarken tıklama, ağrı ve kilitlenmede muayene, diş sıkma alışkanlığının değerlendirilmesi, gece plağı ve gerektiğinde ileri tedavi planlaması.
- İmplant öncesi cerrahi: Gömülü diş, kist veya kök artıklarının temizlenmesi ve kemik grefti ve sinüs lifting işlemleri.
Haliç ve Pendik'te muayene
Çekim kararı ve yöntemi muayene ile röntgen ya da tomografi bulgularına göre verilir. Muayene için Haliç ya da Pendik şubemize başvurabilirsiniz.
Kaynaklar
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi muayene sonrasında belirlenir.


