Kemik grefti, implant yapılacak bölgede kemik yüksekliği ya da genişliği yetersiz olduğunda kemik hacmini artırmak için yapılan cerrahi bir işlemdir. Üst çenenin arka bölgesinde sinüs tabanının yükseltilmesine ise sinüs lifting denir. İşlem lokal anestezi altında yapılır; greft ihtiyacı ve yöntemi muayene ve tomografi ile belirlenir.
Kemik grefti nedir?
Kemik grefti, eksik kemiğin bulunduğu bölgeye kemik ya da kemik benzeri bir materyal yerleştirilerek vücudun o bölgede yeni kemik oluşturmasının sağlanmasıdır. Yerleştirilen materyal bir iskele görevi görür; zamanla kişinin kendi kemiği bu iskelenin içine doğru büyür. Greftin üzeri çoğu zaman eriyebilen bir zarla (membran) örtülür, böylece diş eti dokusunun greft alanına girmesi engellenir.
Hangi greft materyalleri kullanılır?
Greft materyali kişinin kendi kemiği, işlenmiş insan veya hayvan kaynaklı kemik ya da sentetik bir materyal olabilir. Seçim, eksik kemiğin miktarına ve bölgeye göre yapılır.
| Tür | Kaynağı | Not |
|---|---|---|
| Otojen greft | Kişinin kendi kemiği, genellikle çenenin başka bir bölgesinden | İkinci bir cerrahi alan gerektirir |
| Allogreft | Doku bankalarında işlenmiş insan kemiği | Ek cerrahi alan gerekmez |
| Ksenogreft | İşlenmiş hayvan kaynaklı kemik mineral | Yavaş çözündüğü için hacmi korumaya yardımcı olur |
| Sentetik (alloplastik) | Laboratuvarda üretilen kemik benzeri materyal | Biyolojik kaynak içermez |
Çoğu zaman bu materyaller birlikte kullanılır. Halk arasında "kemik tozu" denilen şey de genellikle bu granül halindeki greft materyalleridir. Hangisinin planlandığını ve kaynağını muayenede sorabilirsiniz.
Neden kemik kaybı olur, kimlere greft gerekir?
Diş çekildikten sonra o bölgedeki kemik çiğneme kuvveti almadığı için zamanla erir; bu nedenle uzun süre dişsiz kalan bölgelerde implant için yeterli kemik bulunmayabilir. Kemik kaybının diğer sık nedenleri şunlardır:
- İleri diş eti hastalığı (periodontitis)
- Uzun süre kullanılan ve kemiğe baskı yapan hareketli protezler
- Diş kökünde iltihap, kist ya da zor bir çekim
- Kaza ve travmalar
Greft, tomografide implantı güvenle taşıyacak kemik ölçüsü bulunmayan hastalarda gündeme gelir. Kemiğin yeterli olduğu bölgelerde gerekmez; bazı durumlarda daha kısa implant ya da açılı yerleştirme greftin yerine düşünülebilir. Bu seçenekler diş implantı tedavisi planlanırken birlikte değerlendirilir.
Sinüs lifting nedir?
Sinüs lifting, üst çenenin arka dişlerinin hemen üzerindeki sinüs boşluğunun tabanını oluşturan zarın yukarı kaldırılıp altına greft yerleştirilmesidir. Bu bölgede diş kaybından sonra kemik erir, sinüs de aşağı doğru genişler; kalan kemik birkaç milimetreye inebilir. İki teknik vardır:
- Kapalı (krestal) sinüs lifting: Kemik kaybı sınırlıysa, implant yuvasından girilerek sinüs tabanı birkaç milimetre yükseltilir. Çoğu zaman implant aynı seansta yerleştirilir.
- Açık (lateral) sinüs lifting: Kemik çok inceyse, yan duvarda küçük bir pencere açılarak greft yerleştirilir. İmplant kalan kemiğe göre aynı seansta ya da iyileşmeden sonra yapılır.
Tedavi süreci adım adım
1. Kemik analizi
Tomografi ile kemiğin yüksekliği, genişliği ve yoğunluğu ölçülür. Sinüs zarının kalınlığı ve sinüste iltihap olup olmadığı da değerlendirilir.
2. Planlama
Greftin implantla aynı seansta mı yoksa ayrı bir seansta mı yapılacağı ve hangi materyalin kullanılacağı belirlenir.
3. Cerrahi uygulama
Lokal anestezi altında kemik grefti yerleştirilir ve işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir. Diş eti dikişle kapatılır; dikişler genellikle 7-14 gün sonra alınır.
4. İyileşme ve implant
Greftin olgunlaşması beklenir, ardından kontrol tomografisi ile implant aşamasına geçilir.
İyileşme ne kadar sürer?
Küçük greftlerde implant aşamasına geçmeden önce genellikle 3-6 ay beklenir; açık sinüs lifting ve geniş greftlerde bu süre daha uzun olabilir. Greft implantla aynı seansta yapıldıysa ayrı bir bekleme olmaz, ancak implantın kemikle kaynaşması için gereken süre uzayabilir. Kemiğin ne kadar sürede olgunlaşacağı kişiden kişiye değişir ve kontrol tomografisi ile değerlendirilir. Bu bekleme döneminde bölgede geçici bir protez kullanılabilir, ancak greft alanına baskı yapmaması için ayarlanması gerekir.
Sonrasında nelere dikkat edilmeli?
- İlk gün yanağın dışından aralıklı soğuk uygulama yapılır, baş hafif yüksekte tutularak yatılır.
- İlk günlerde yumuşak, ılık besinler tüketilir; greft bölgesiyle çiğnenmez.
- Sinüs lifting sonrası iki hafta boyunca burun sümkürülmez, hapşırırken ağız açık tutulur, pipetle içecek içilmez. Uçak yolculuğu ve dalış için hekimin önerisi alınır.
- Bölgede hareketli protez varsa, hekim izin verene kadar kullanılmaz ya da düzeltilerek kullanılır.
- Sigara greftin beslenmesini bozar; iyileşme döneminde kullanılmaması önerilir.
- Reçete edilen antibiyotik ve gargaralar belirtilen sürede kullanılır.
Riskler ve olası komplikasyonlar
Kemik grefti cerrahi bir işlemdir ve şişlik, morarma, birkaç gün süren hassasiyet beklenen bulgulardır. Daha seyrek görülen durumlar:
- Enfeksiyon: Greftin bir kısmının ya da tamamının kaybına yol açabilir.
- Dikiş açılması ve greft açığa çıkması: Çoğu zaman bölge temizlenerek takip edilir, bazen ek müdahale gerekir.
- Sinüs zarının yırtılması: İşlem sırasında fark edilir ve çoğu zaman onarılır; büyük yırtıklarda işlem ertelenebilir. Sonrasında sinüs iltihabı gelişebilir.
- Sinir etkilenmesi: Alt çenede çalışılan ya da kemik alınan bölgeye bağlı olarak uyuşukluk görülebilir.
Sigara, kontrolsüz diyabet, yetersiz ağız hijyeni ve tedavi edilmemiş sinüs sorunları riski artırır. Aktif sinüs iltihabı olan hastalarda işlem öncesinde kulak burun boğaz değerlendirmesi istenebilir. Ameliyat öncesinde bilmeniz gerekenleri implant yaptırmadan önce bilinmesi gerekenler yazımızda topladık.
Haliç ve Pendik'te muayene
Greft gerekip gerekmediği ancak tomografi üzerinde yapılan ölçümle anlaşılır. Muayene için Haliç (Hasköy, Beyoğlu) ya da Pendik şubemize başvurabilirsiniz.
Kaynaklar
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi muayene sonrasında belirlenir.



