Ağız ve Diş Sağlığı

Beyoğlu Acil Diş Hekimi, Diş Ağrısı ve Kırık Dişte Ne Yapmalı?

Akşam başlayan diş ağrısı, halı sahada kırılan ön diş, yüzde şişlik ya da düşen bir kaplama. Hangisi bekleyebilir, hangisi beklemez, ne zaman doğrudan hastaneye gidilir, Hasköy'deki kliniğimizden anlatıyoruz.

Panorama Ağız ve Diş Sağlığı 12 dk okuma
Birden fazla tedavi ünitesi bulunan aydınlık bir diş kliniği salonu
Akşam saatlerinde de muayene ve ilk müdahale yapılabiliyor. · Kaynak: waketechcc, Wikimedia Commons (CC0) · Temsili görseldir; gerçek hasta görüntüsü değildir.

Saat akşam sekizi kırk geçiyordu. Telefon çaldı, arkadaki ses nefes nefeseydi. "Hocam, Kasımpaşa'da halı sahadayız, top yüzüne geldi, ön dişin yarısı yok. Parçası elimde, peçeteye sardım." Sonraki yirmi dakikada iki kişi kapıdan girdi, biri elini ağzına bastırmış, diğeri peçeteyi bir yüzük kutusu gibi tutuyor. Beyoğlu acil diş hekimi diye aramışlar, akşam açık bir yer bulmaya çalışmışlar. Bu yazıyı o akşamdan sonra yazmaya karar verdim. Çünkü diş acillerinde ilk yarım saatte yapılanlar, ertesi günkü tedaviden daha önemli olabiliyor. Hangisi bekler, hangisi beklemez, ne zaman diş hekimine değil doğrudan hastaneye gidilir, sırayla konuşalım.

Beyoğlu acil diş hekimi ne zaman gerekir?

Her diş ağrısı acil değil. Söylemesi kolay. Ağrıyan birine anlatması zor, çünkü o an her şey acil gibi geliyor ve sabaha kadar beklemek bir ömür sürüyor, ama bizim acil dediğimiz durumlar aşağı yukarı belli. Ağrı kesiciye cevap vermeyen, uyutmayan ağrı. Kırılan, çatlayan ya da yerinden oynayan diş. Diş eti ya da yanakta şişlik. Yerinden çıkan kalıcı diş. Çekim sonrası durmayan kanama.

Bunların dışında kalanlar da önemli ama bir iki gün bekleyebilir. Soğuğa kısa süreli hassasiyet, düşen küçük bir dolgu, ağrı yapmayan bir çatlak gibi. Yine de "bekleyebilir" demek "unutun" demek değil. Bekleyen sorunların çoğu, iki hafta sonra gece yarısı geri geliyor.

Haliç kliniğimiz Hasköy'de, pazartesiden cumartesiye sabah 09.00'dan akşam 22.00'ye kadar açık. Pazar günü kapalıyız. Akşam geç saatte gelecekseniz önce arayın. O anki yoğunluğu ve sizi ne kadar sürede görebileceğimizi telefonda söylüyoruz, boşuna yol yapmayın.

Kasımpaşa vapur iskelesinin önü, taş zemin ve ahşap iskele binası
Kasımpaşa'dan Hasköy'e Haliç kıyısı boyunca kısa bir yol var. Görsel kaynağı Sadrettin, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Hangi durumda hastane acil servisine gitmeli?

En önemlisi bu. Aşağıdakilerden biri varsa diş kliniğini aramakla vakit kaybetmeyin, en yakın hastanenin acil servisine gidin ya da 112'yi arayın.

  • Yüzdeki şişlik göze doğru yayılıyor, göz kapanıyor.
  • Şişlik boyna ya da çenenin altına iniyor, yutkunmak ya da nefes almak zorlaşıyor.
  • Yüksek ateş, titreme, belirgin halsizlik var.
  • Düşme ya da kaza sonrası çene yerinden kaymış gibi, ağız kapanmıyor.
  • Kafa travması var, baş dönmesi, kusma ya da bilinç bulanıklığı eşlik ediyor.
  • Ağızdaki kanama baskı yapılmasına rağmen yarım saattir durmuyor.

Diş kaynaklı bir enfeksiyon nadiren de olsa yüzün ve boynun derin dokularına yayılabiliyor ve bu bir diş hekimi muayenehanesinde değil, hastanede yönetilmesi gereken bir durum. İngiltere'nin sağlık servisi NHS de diş apsesi sayfasında nefes almayı ve yutkunmayı zorlaştıran şişlikte doğrudan acil servise gidilmesini öneriyor.

Diş ağrısı akşam başladı, ne yapmalı?

Akşam dokuzda başlayan zonklama genelde gece daha da artıyor. Yatınca başa giden kan akımı artıyor, ağrı da onunla birlikte. Basit başlayalım. Başınızı birkaç yastıkla yüksekte tutun. Ilık tuzlu suyla ağzınızı çalkalayın. Ağrı kesiciyi kutusundaki dozda ve size uygunsa kullanın. Yanağın dışından soğuk kompres işe yarayabilir, sıcak kompres yapmayın, şişliği artırabilir.

Bir arada duran beyaz ve sarı renkli çeşitli tabletler
Ağrı kesici zaman kazandırır, sorunu çözmez. Görsel kaynağı Pöllö, Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Yapılmaması gerekenler de var. Dişin üzerine aspirin koymak diş etini yakıyor. Dişe alkol, kolonya ya da karanfil yağı sürmek de aynı şekilde dokuyu tahriş edebiliyor. Antibiyotiği evdeki eski kutudan kendi kendinize başlamayın. Ağrının sebebi her zaman enfeksiyon değil, yanlış ilaç da sorunu maskeleyebilir.

Bir de şuna dikkat. Günlerdir zonklayan bir diş bir anda susarsa sevinmeyin. Sinir ölmüş olabilir ve iltihap sessizce kök ucuna ilerleyebilir. Bu durumda çoğu zaman kanal tedavisi gerekiyor. Ağrının nedenlerini daha ayrıntılı anlattığımız diş ağrısı rehberi de işinize yarar.

Diş kırıldı ya da çatladı, ne yapmalı?

Halı saha, bisiklet, çocuk parkındaki salıncak, bir de zeytin çekirdeği. Kırılan dişlerin hikâyesi genelde bunlardan biri. Önce ağzınızı ılık suyla çalkalayın. Kırık parça bulunduysa çöpe atmayın. Temiz bir kaba koyup üzerine süt ya da serum fizyolojik ekleyin, yoksa az suyla nemli tutun. Bazı vakalarda parça dişe yeniden yapıştırılabiliyor.

Ağız içinde geniş dolgulu ve çatlamış bir azı dişinin yakın görüntüsü
Çatlak azı dişleri bazen sadece ısırınca ağrır. Görsel kaynağı Ian Furst, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Kırık küçükse ve ağrı yoksa ertesi gün gelmeniz yeterli olabilir. Kırılan yerde pembe ya da kırmızı bir nokta görüyorsanız sinir açığa çıkmış demektir. Bu acildir, aynı gün görülmesi gerekir. Sinirin açıkta kaldığı süre uzadıkça dişi kanal tedavisine gerek kalmadan kurtarma şansı azalıyor.

Arka dişlerdeki çatlaklar sinsi. Isırınca bir anlık şimşek gibi bir ağrı, bırakınca geçiyor. Bu tarifi veren hastalara "o tarafla çiğnemeyin" diyoruz ve en kısa sürede muayeneye çağırıyoruz. Çatlak ilerlerse dişin kökü yarılabiliyor.

Diş yerinden çıktıysa ne yapmalı?

Bu, gerçek anlamda dakikaların önemli olduğu tek diş acili. Kalıcı bir diş tamamen yerinden çıktıysa şunları yapın.

  1. Dişi kök kısmından değil, beyaz parlak taç kısmından tutun.
  2. Kirlenmişse birkaç saniye sütle ya da serum fizyolojikle hafifçe durulayın, ovalamayın, fırçalamayın.
  3. Yapabiliyorsanız dişi hemen yuvasına geri yerleştirip temiz bir mendili ısırarak yerinde tutun.
  4. Yapamıyorsanız dişi bir bardak süte koyun ya da yanağın içinde tutun, kuru peçeteye sarmayın.
  5. Hiç zaman kaybetmeden diş hekimine gelin.
Alçıdan dökülmüş bir diş modelinde arka dişlerin yakından görünümü
Yerinden çıkan dişte ilk saat kökün canlı kalması için en kritik süre. Görsel kaynağı Bin im Garten, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Süt dişinde kural farklı. Çıkan süt dişini yerine takmaya çalışmayın, alttan gelen kalıcı dişe zarar verebilir. Çocuğu yine de muayeneye getirin. NHS'in kırık ve yerinden çıkan diş sayfası bu adımları kısa ve net bir şekilde özetliyor.

Ne yazık ki her yerinden çıkan diş kurtulmuyor. Diş kurtarılamazsa boşluğu kapatmak için ileride implant tedavisi ya da başka seçenekleri konuşuruz. Ama önce dişin kendisine şans verelim.

Yüzde şişlik varsa apse olabilir mi?

Olabilir. Diş kökünün ucunda ya da diş etinde biriken iltihap, yanakta ya da çenede şişlik yapar. Genelde zonklayan ağrı, ağızda kötü tat, bazen diş etinde sivilce gibi bir kabarcık eşlik eder. Kabarcık patlayınca ağrı hafifleyebilir, bu iyileştiği anlamına gelmez.

Şişlik sınırlıysa, ateş yoksa, nefes ve yutkunma rahatsa aynı gün ya da ertesi sabah diş hekimine gelin. İltihabın boşaltılması ve kaynağın tedavi edilmesi gerekir. Antibiyotik bazen gerekli, ama tek başına çözüm değil. Kaynağı tedavi edilmeyen apse birkaç hafta sonra yeniden şişiyor. Şişlik göze ya da boyna yayılıyorsa yukarıdaki listeye geri dönün, hastaneye gidin.

Işıklı panoda bir röntgen filmini inceleyen sağlık çalışanı
Apsenin kaynağını çoğu zaman tek bir röntgen gösterir. Görsel kaynağı U.S. Navy photo by Photographer's Mate Airman Bernardo Fuller., Wikimedia Commons (Public domain)

Dolgu ya da kaplama düştü, ne yapmalı?

Düşen bir dolgu genelde acil değil, ama bekletilmemeli, çünkü dişin içindeki yumuşak doku açıkta kaldıkça çürük de daha hızlı ilerliyor ve küçük bir dolgu birkaç hafta içinde kanal tedavisine dönebiliyor. Dişin içi açıkta kaldığı için soğuğa sıcağa hassasiyet olabilir, kenar keskinse dilinizi kesebilir. O tarafla çiğnemeyin, ertesi gün ya da ilk uygun randevuda gelin.

Kaplama ya da köprü düştüyse kaplamayı saklayın ve yanınızda getirin. Çoğu zaman temizlenip yeniden yapıştırılabiliyor. Bir ricam var. Evdeki hızlı yapıştırıcıyla kendiniz yapıştırmaya çalışmayın. Bunu deneyen hastalarımız oldu, sonra kaplamayı yerinden almak dişi de yoruyor. Zirkonyum ya da porselen kaplamaların nasıl yapıldığını merak ediyorsanız zirkonyum kaplama yazımıza bakabilirsiniz.

Diş çekiminden sonra kanama durmuyorsa ne yapmalı?

Çekimden sonraki ilk saatlerde tükürüğe karışan hafif pembe renk normal. Ağzı sürekli dolduran kırmızı kanama normal değil. Temiz bir gazlı bezi ya da katlanmış mendili çekim yerine koyup yarım saat kesintisiz ısırın. Isırırken konuşmayın, sık sık bakmak için açmayın.

Kanama yine durmazsa çekimi yapan hekimi arayın. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu çekimden önce mutlaka söylemiş olmanız gerekiyor, söylemediyseniz şimdi söyleyin. Yarım saatlik baskıya rağmen ağızdan akan bir kanama varsa ve hekiminize ulaşamıyorsanız hastane acil servisine gidin.

20 yaş dişi şişti, ağız açılmıyor, ne yapmalı?

Yarı gömülü 20 yaş dişinin üstündeki diş eti iltihaplandığında bölgede şişlik, ağrı, ağızda kötü tat ve ağzı açmakta zorlanma olur. Genelde sınav haftasında, iş yoğunluğunda ya da grip sonrasında patlak veriyor. Ilık tuzlu suyla çalkalamak ve bölgeyi yumuşak fırçayla temizlemek ilk gece yardımcı olur.

Ağız iki parmak bile açılmıyorsa ya da şişlik boyna iniyorsa beklemeyin. İltihap geçtikten sonra dişin çekilip çekilmeyeceğine röntgene bakarak karar veriyoruz. Çekim sürecini 20 yaş dişi çekimi yazımızda anlattık.

Masada devrilmiş turuncu bir ilaç şişesi ve dağılmış beyaz tabletler
Evdeki eski antibiyotik kutusu hekime danışmadan açılmaz. Görsel kaynağı Candeadly, Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Çocuğun dişi düşmeyle kırıldıysa ne yapmalı?

Parkta salıncaktan düşen, sehpanın köşesine çarpan, bisikletten uçan çocuklar. Ağızda kan görünce anne babanın paniklemesi normal, ama dudak ve diş eti çok kanlanan dokular, kan miktarı korkutucu görünür. Önce temiz bir bezle hafifçe bastırın, çocuğu sakinleştirin ve dişlere bakın.

Süt dişi yerinden oynadıysa ya da içeri gömüldüyse aynı gün getirin, kalıcı dişin tomurcuğu hemen arkasında duruyor. Kalıcı ön diş kırıldıysa ya da çıktıysa yukarıdaki adımları uygulayın. Çocuklarda tetanoz aşısının güncel olup olmadığını da kontrol edin, toprakla temas varsa çocuk doktorunuza danışın. Çocuk hastalarımızla ilgili ayrıntılar çocuk diş hekimliği sayfamızda.

Alçı modelde iki ön dişin yakından görünümü, kesici kenarlar
Ön dişler düşme ve çarpmalarda en sık kırılan dişler. Görsel kaynağı Bin im Garten, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Akşam diş kliniğine gelirken yanınızda ne olsun?

İnsan telaşla bunları unutuyor.

  • Kullandığınız ilaçların adı, özellikle kan sulandırıcılar ve tansiyon ilaçları.
  • Varsa alerjileriniz, özellikle ilaç alerjisi.
  • Kırılan parça, düşen kaplama ya da yerinden çıkan diş, süt dolu bir kapta.
  • Elinizde son bir yılda çekilmiş bir röntgen varsa telefonunuzda fotoğrafı.
  • Çocuksa aşı kartı.

Aç gelmeyin. Uzun süren bir işlem gerekirse hipoglisemi ve baş dönmesi işi zorlaştırıyor. Bir şeyler yiyip dişlerinizi fırçalayıp gelin, ağrıdan yiyemiyorsanız en azından şekerli bir içecek için.

Beyoğlu'nda akşam açık diş kliniğine nasıl ulaşılır?

Hasköy Caddesi üzerindeki Haliç kliniğimiz, Kasımpaşa ile Sütlüce arasında. Akşam saatlerinde vapur seferleri azaldığı için Taksim, Cihangir ve Kasımpaşa'dan gelen hastalarımızın çoğu taksiyle ya da araçla geliyor, otopark imkânı var. Ulaşım seçeneklerinin hepsini, semt semt anlattığımız Beyoğlu diş kliniği rehberinde bulabilirsiniz. Adres, harita ve telefon Haliç şubemizin sayfasında.

Haliç kıyısından Kasımpaşa ve Beyoğlu yamaçlarına bakan şehir görüntüsü
Haliç kıyısı boyunca Kasımpaşa'dan Hasköy'e birkaç dakikalık yol. Görsel kaynağı VikiPicture, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Pazar günleri ve akşam 22.00'den sonra kliniğimiz kapalı. Bu saatlerde gerçek bir acil varsa hastanelerin acil servisleri ve bazı kamu ağız ve diş sağlığı merkezlerinin nöbet hizmeti açık. Bekleyebilecek bir sorunsa ağrıyı kontrol altında tutup sabah 09.00'da bizi arayın.

Diş koltuğunda muayene edilen hasta ve başında çalışan diş hekimi
İlk müdahale ağrıyı durdurur, kalıcı tedavi sonraki randevuda planlanır. Görsel kaynağı waketechcc, Wikimedia Commons (CC0)

Sık sorulan sorular

Beyoğlu'nda akşam açık diş kliniği var mı?

Hasköy'deki Haliç kliniğimiz pazartesiden cumartesiye 09.00 ile 22.00 arasında açık, pazar günü kapalı. Akşam geç saatte gelecekseniz önce arayın, sizi ne zaman görebileceğimizi söyleyelim. Ağrı, kırık diş ve şişlik gibi durumlarda aynı gün muayene için yer açmaya çalışıyoruz.

Hangi diş sorunları acil sayılır?

Ağrı kesiciye cevap vermeyen ağrı, yüzde şişlik, kırılan ya da yerinden çıkan diş ve çekim sonrası durmayan kanama acil sayılır. Düşen küçük bir dolgu ya da kısa süreli hassasiyet bir iki gün bekleyebilir. Bekleyen sorunların da ihmal edilmemesi gerekir.

Diş ağrısıyla ne zaman hastane acil servisine gidilmeli?

Şişlik göze ya da boyna yayılıyorsa, nefes almak ya da yutkunmak zorlaşıyorsa, yüksek ateş varsa hastane acil servisine gidin ya da 112'yi arayın. Bunlar diş muayenehanesinde değil hastanede yönetilmesi gereken durumlardır.

Yerinden çıkan diş yerine takılabilir mi?

Kalıcı dişte bu mümkün ve ilk saat çok önemlidir. Dişi taç kısmından tutun, gerekirse sütle durulayın, yerine yerleştirin ya da süt dolu bir kapta hemen getirin. Süt dişi ise yerine takılmaz.

Kırılan diş parçası yapıştırılabilir mi?

Bazı vakalarda kırık parça dişe yeniden yapıştırılabiliyor. Bunun için parçanın kurumadan, süt ya da serum fizyolojik içinde getirilmesi gerekir. Kırık sinire ulaşmışsa önce sinirin durumu değerlendirilir.

Gece diş ağrısı için evde ne yapılabilir?

Başı yüksekte tutarak yatın, ılık tuzlu suyla çalkalayın ve ağrı kesiciyi kutusundaki dozda kullanın. Yanağın dışından soğuk kompres yapabilirsiniz. Dişe aspirin koymayın, sıcak kompres yapmayın.

Diş apsesi kendiliğinden geçer mi?

Geçmez. Şişlik ya da ağrı bir süre azalabilir ama iltihabın kaynağı tedavi edilmezse tekrar eder. Kanal tedavisi, diş eti tedavisi ya da çekim gibi kaynağa yönelik bir tedavi gerekir.

Düşen kaplamayı kendim yapıştırabilir miyim?

Evdeki yapıştırıcılarla yapıştırmayın, diş ve kaplama zarar görebilir. Kaplamayı saklayıp getirin, çoğu zaman temizlenip yeniden yapıştırılabiliyor. O zamana kadar o tarafla çiğnememeye çalışın.

Pazar günü dişim ağrırsa ne yapmalıyım?

Kliniğimiz pazar günü kapalı. Gerçek bir acil varsa hastane acil servislerine ya da nöbetçi kamu ağız ve diş sağlığı merkezlerine başvurabilirsiniz. Bekleyebilecek bir ağrıysa pazartesi sabahı arayın.

Çocuğun süt dişi düşme sonrası içeri gömüldüyse ne yapmalı?

Aynı gün diş hekimine getirin. Süt dişinin hemen arkasında kalıcı dişin tomurcuğu bulunur ve hasar görüp görmediği değerlendirilmelidir. Dişi kendiniz çekip çıkarmaya çalışmayın.

Halı sahadaki genç adamın kırık parçası peçetede kurumamıştı, süte koyduk. O akşam sinir açığa çıkmamıştı, parçayı dişe yapıştırdık. İki hafta sonra kontrole geldiğinde kramponlarını da getirmişti, maçtan çıkmış. "Hocam, bu sefer dişlik taktım" dedi, cebinden bir ağız koruyucu çıkardı. İşte acil diş hekimliğinin en güzel anı bu, bir daha gelmemeniz için uğraşmak.

Diş ağrısı, kırık diş ya da şişlik için akşam gelmeyi düşünüyorsanız önce arayın ya da yazın, Haliç kliniğimizde sizi ne zaman görebileceğimizi hemen söyleyelim. İletişim sayfası

Etiketler

Paylaş

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Belirtileriniz için diş hekiminize başvurun.

Yazar

Panorama Ağız ve Diş Sağlığı

Haliç ve Pendik kliniklerimizin hekim kadrosu tarafından hazırlanan bilgilendirme yazıları.

Okumaya devam edin

Randevu almak ister misiniz?

Haliç veya Pendik kliniğimizde muayene randevusu için bize ulaşın.

Randevu