Zdrowie jamy ustnej

Dentysta na ostro Stambuł w Beyoğlu, co robić przy bólu zęba i złamanym zębie?

Ból zęba wieczorem, ząb złamany na boisku, opuchnięta twarz albo wypadająca korona. Co może poczekać do rana, co nie, i kiedy od razu jechać na szpitalny oddział ratunkowy, opowiadamy z naszej kliniki w Hasköy.

Panorama Zdrowie Jamy Ustnej i Zębów 13 min czytania
Jasna sala stomatologiczna z kilkoma stanowiskami zabiegowymi
Badanie i pierwsza pomoc są możliwe także wieczorem. · Źródło: waketechcc, Wikimedia Commons (CC0) · Obraz poglądowy; nie przedstawia rzeczywistego pacjenta.

Dochodziła dwudziesta czterdzieści. Zadzwonił telefon, w słuchawce ktoś ciężko oddychał. "Panie doktorze, gramy na boisku w Kasımpaşa, piłka trafiła w twarz, brakuje połowy przedniego zęba. Mam odłamek, zawinąłem go w chusteczkę." W ciągu dwudziestu minut do gabinetu weszło dwóch mężczyzn, jeden z ręką przyciśniętą do ust, drugi z chusteczką niesioną jak pudełeczko na pierścionek. Wpisali w wyszukiwarkę dentysta na ostro Stambuł i szukali kogoś, kto przyjmie wieczorem. Po tamtym dniu postanowiłem napisać ten tekst, bo przy nagłych urazach zębów pierwsze pół godziny potrafi znaczyć więcej niż cała późniejsza terapia. Co może poczekać, co nie, i kiedy zamiast do dentysty trzeba jechać prosto do szpitala, przejdźmy po kolei.

Dentysta na ostro Stambuł, kiedy naprawdę trzeba jechać?

Nie każdy ból zęba to nagły przypadek. Łatwo to powiedzieć, trudniej komuś, kto właśnie cierpi, bo wtedy wszystko wygląda na pilne, a czekanie do rana ciągnie się w nieskończoność. Mimo to sytuacje, które u nas liczą się jako pilne, da się dość wyraźnie opisać. Ból, który nie reaguje na środki przeciwbólowe i nie pozwala spać. Ząb złamany, pęknięty albo ruchomy po uderzeniu. Obrzęk dziąsła lub policzka. Ząb stały całkowicie wybity z zębodołu. Krwawienie po usunięciu zęba, które nie ustaje.

Reszta jest ważna, ale zniesie dzień czy dwa. Krótka nadwrażliwość na zimno, mała wypadnięta plomba, pęknięcie bez bólu. "Może poczekać" nie znaczy jednak "zapomnij". Odłożone problemy w większości wracają po dwóch tygodniach, najczęściej w środku nocy.

Nasza klinika w Hasköy nad Złotym Rogiem jest czynna od poniedziałku do soboty, od 09.00 rano do 22.00 wieczorem. W niedzielę jest zamknięta. Planujesz przyjechać późno? Zadzwoń wcześniej. Przez telefon powiemy, jakie mamy obłożenie i po jakim czasie Cię przyjmiemy, więc nie pojedziesz na darmo.

Plac przed przystanią promową w Kasımpaşa, kamienna nawierzchnia i drewniany budynek przystani
Z Kasımpaşa do Hasköy prowadzi krótka droga wzdłuż brzegu Złotego Rogu. Zdjęcie Sadrettin, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Kiedy jechać na szpitalny oddział ratunkowy zamiast do dentysty?

To najważniejsza część. Jeśli występuje cokolwiek z poniższej listy, nie tracisz czasu na dzwonienie do gabinetu, tylko jedziesz na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy albo dzwonisz pod numer 112.

  • Obrzęk twarzy szerzy się w stronę oka, oko się zamyka.
  • Obrzęk schodzi na szyję lub pod żuchwę, trudno przełykać albo oddychać.
  • Jest wysoka gorączka, dreszcze, wyraźne osłabienie.
  • Po upadku lub wypadku szczęka wygląda na przesuniętą, a usta nie chcą się zamknąć.
  • Doszło do urazu głowy i towarzyszą mu zawroty, wymioty albo zaburzenia świadomości.
  • Krwawienie z jamy ustnej trwa pół godziny mimo ucisku.

Zakażenie pochodzenia zębowego rzadko, ale jednak może rozlać się na głębokie tkanki twarzy i szyi, a wtedy leczy się je w szpitalu, nie w gabinecie dentystycznym. Brytyjska służba zdrowia NHS na swojej stronie o ropniu zęba również zaleca jechać od razu na oddział ratunkowy, gdy obrzęk utrudnia oddychanie lub przełykanie.

Ból zęba zaczął się wieczorem, co robić?

Pulsowanie, które zaczyna się o dziewiątej wieczorem, zwykle nasila się w nocy. Po położeniu się do głowy napływa więcej krwi, a ból rośnie razem z nią. Zacznijmy od prostych rzeczy. Połóż głowę wyżej, na kilku poduszkach. Wypłucz usta letnią słoną wodą. Możesz wziąć lek przeciwbólowy w dawce z ulotki. Zimny okład z zewnątrz na policzek bywa pomocny, ciepłego nie przykładaj, bo może nasilić obrzęk.

Różne białe i żółte tabletki leżące obok siebie na jasnym blacie
Środek przeciwbólowy daje czas, ale nie rozwiązuje problemu. Zdjęcie Pöllö, Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Są też rzeczy, których robić nie wolno. Aspiryna położona na zębie wypala dziąsło. Alkohol, wódka z apteki czy olejek goździkowy nałożony na ząb również mogą podrażnić tkankę. Antybiotyku ze starego pudełka z domowej apteczki nie zaczynaj brać na własną rękę. Przyczyną bólu nie zawsze jest zakażenie, a niewłaściwy lek potrafi zamaskować problem.

Jeszcze jedno. Ząb pulsował od kilku dni i nagle ucichł? Nie ciesz się za wcześnie. Nerw mógł obumrzeć, a stan zapalny po cichu schodzi do wierzchołka korzenia. Wtedy zwykle potrzebne jest leczenie kanałowe. Więcej o przyczynach bólu piszemy w poradniku o bólu zęba.

Ząb złamany lub pęknięty, co robić?

Boisko, rower, huśtawka na placu zabaw, do tego pestka od oliwki. Złamane zęby mają zwykle jedną z tych historii. Najpierw wypłucz usta letnią wodą. Odłamek, o ile go znajdziesz, zachowaj, nie wyrzucaj. Włóż go do czystego pojemnika i zalej mlekiem albo solą fizjologiczną, a gdy ich nie ma, utrzymuj go w lekko wilgotnym stanie w niewielkiej ilości wody. W części przypadków fragment da się przykleić do zęba z powrotem.

Zbliżenie na pęknięty trzonowiec z dużym wypełnieniem w jamie ustnej
Pęknięte trzonowce czasem bolą tylko przy zagryzaniu. Zdjęcie Ian Furst, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Jeśli ułamek jest niewielki i nic nie boli, zwykle wystarczy przyjść następnego dnia. Gdy w miejscu złamania widać różowy lub czerwony punkt, nerw jest odsłonięty. To przypadek pilny, który trzeba zobaczyć jeszcze tego samego dnia. Im dłużej nerw jest odsłonięty, tym mniejsze szanse na uratowanie zęba bez leczenia kanałowego.

Pęknięcia w zębach bocznych są podstępne. Przy zagryzaniu przez chwilę błyska ból, po puszczeniu mija. Pacjentom, którzy tak to opisują, mówimy, żeby nie żuli tą stroną, i prosimy o jak najszybsze badanie. Jeśli pęknięcie postępuje, korzeń zęba może się rozdzielić.

Ząb został wybity, co robić?

To jedyny przypadek stomatologiczny, w którym naprawdę liczą się minuty. Jeśli ząb stały wypadł w całości z zębodołu, zrób następujące rzeczy.

  1. Chwyć ząb za koronę, czyli białą, błyszczącą część, nigdy za korzeń.
  2. Jeśli jest brudny, przez kilka sekund delikatnie opłucz go mlekiem lub solą fizjologiczną, bez pocierania i bez szczotkowania.
  3. Jeśli potrafisz, od razu włóż ząb z powrotem do zębodołu i przytrzymaj, przygryzając czystą chusteczkę.
  4. Jeśli nie potrafisz, włóż ząb do szklanki mleka albo trzymaj go w policzku, nie zawijaj go w suchą serwetkę.
  5. Bez zwłoki przyjedź do dentysty.
Zbliżenie na gipsowy model zębów z tyłu łuku, widok z boku
Przy wybitym zębie pierwsza godzina decyduje o tym, czy korzeń przeżyje. Zdjęcie Bin im Garten, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Przy zębie mlecznym zasada jest inna. Wybitego zęba mlecznego nie wkładaj z powrotem, bo możesz uszkodzić zawiązek zęba stałego pod spodem. Dziecko i tak warto przyprowadzić na badanie. NHS na stronie o złamanym i wybitym zębie streszcza te kroki krótko i jasno.

Niestety nie każdy wybity ząb daje się uratować. Jeśli się nie uda, o zamknięciu luki w przyszłości, na przykład przez leczenie implantami albo inną metodę, porozmawiamy później. Najpierw jednak dajmy zębowi szansę.

Opuchnięta twarz, czy to może być ropień?

Może. Ropna treść zbierająca się przy wierzchołku korzenia albo w dziąśle powoduje obrzęk policzka lub żuchwy. Zwykle towarzyszy mu pulsujący ból, nieprzyjemny smak w ustach, czasem pęcherzyk na dziąśle przypominający pryszcz. Gdy pęcherzyk pęknie, ból może zelżeć, ale to nie znaczy, że problem minął.

Przy obrzęku ograniczonym, nie ma gorączki, a oddychanie i przełykanie są swobodne, zgłoś się do dentysty tego samego dnia albo następnego ranka. Trzeba opróżnić ropę i wyleczyć jej źródło. Antybiotyk bywa potrzebny, ale sam nie rozwiązuje sprawy. Ropień, którego źródła nie wyleczono, po kilku tygodniach znowu puchnie. Jeśli obrzęk idzie w stronę oka lub szyi, wróć do listy wyżej i jedź do szpitala.

Pracownik ochrony zdrowia oglądający zdjęcie rentgenowskie na podświetlanej tablicy
Źródło ropnia często pokazuje jedno zdjęcie rentgenowskie. Zdjęcie U.S. Navy photo by Photographer's Mate Airman Bernardo Fuller., Wikimedia Commons (Public domain)

Wypadła plomba lub korona, co robić?

Wypadnięta plomba zwykle nie jest nagłym przypadkiem, ale nie wolno jej zostawiać na później, bo gdy wnętrze zęba jest odsłonięte, próchnica postępuje szybciej, a mała plomba w kilka tygodni zamienia się w sprawę na leczenie kanałowe. Ząb może reagować na zimno i ciepło, a ostra krawędź potrafi zranić język. Nie żuj tą stroną i przyjdź następnego dnia lub w pierwszym wolnym terminie.

Wypadła korona albo most? Zachowaj je i zabierz ze sobą. Często da się je oczyścić i założyć ponownie. Mam jedną prośbę. Nie przyklejaj korony domowym klejem błyskawicznym. Zdarzało się, że pacjenci tak robili, a zdjęcie takiej korony później męczy też sam ząb. Jeśli ciekawi Cię, jak powstają korony z cyrkonu i porcelany, zajrzyj do artykułu o koronach cyrkonowych.

Krwawienie po usunięciu zęba nie ustaje, co robić?

W pierwszych godzinach po ekstrakcji lekko różowa ślina jest normalna. Czerwone krwawienie, które stale wypełnia usta, normalne nie jest. Połóż na ranie czystą gazę albo złożoną chusteczkę i przygryzaj ją bez przerwy przez pół godziny. Podczas przygryzania nie rozmawiaj i nie zaglądaj co chwilę, czy już przestało.

Kiedy krwawienie wraca, zadzwoń do lekarza, który usuwał ząb. Przy przyjmowaniu leków rozrzedzających krew trzeba było powiedzieć o tym przed zabiegiem, a jeśli tego nie zrobiłeś, powiedz teraz. Gdy mimo półgodzinnego ucisku krew nadal płynie, a nie możesz skontaktować się z lekarzem, jedź na szpitalny oddział ratunkowy.

Ząb mądrości puchnie, usta się nie otwierają, co robić?

Gdy dziąsło nad częściowo zatrzymanym zębem mądrości ulegnie zapaleniu, pojawia się obrzęk, ból, nieprzyjemny smak w ustach i trudność z otwieraniem ust. Zwykle wybucha to w sesji egzaminacyjnej, w gorącym okresie w pracy albo po przeziębieniu. Pierwszej nocy pomaga płukanie letnią słoną wodą i delikatne czyszczenie okolicy miękką szczoteczką.

Gdy usta nie otwierają się nawet na dwa palce albo obrzęk schodzi na szyję, nie czekaj. Gdy stan zapalny ustąpi, na podstawie zdjęcia rentgenowskiego decydujemy, czy ząb trzeba usunąć. Przebieg zabiegu opisaliśmy w tekście o usuwaniu zęba mądrości.

Przewrócona pomarańczowa buteleczka z lekami i rozsypane białe tabletki na stole
Stary antybiotyk z domowej apteczki nie jest do brania bez porady lekarza. Zdjęcie Candeadly, Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Dziecko złamało ząb po upadku, co robić?

Huśtawka, róg stolika, rower. Gdy rodzic widzi krew w buzi dziecka, panikuje i to całkiem normalne. Wargi i dziąsła są bardzo ukrwione, więc ilość krwi wygląda groźnie. Najpierw delikatnie uciśnij czystą szmatką, uspokój dziecko i obejrzyj zęby.

Gdy ząb mleczny się poruszył albo wbił w głąb, przyjdź tego samego dnia, bo zawiązek zęba stałego leży tuż za nim. A kiedy złamał się lub wypadł ząb stały z przodu, postępuj według kroków podanych wyżej. Sprawdź też, czy dziecko ma aktualne szczepienie przeciw tężcowi, a jeśli ząb miał kontakt z ziemią, skonsultuj się z pediatrą. Szczegóły o naszych małych pacjentach znajdziesz na stronie stomatologii dziecięcej.

Zbliżenie na dwa przednie zęby w gipsowym modelu, widoczne krawędzie sieczne
Zęby przednie łamią się najczęściej po upadkach i uderzeniach. Zdjęcie Bin im Garten, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Co zabrać ze sobą na wieczorną wizytę?

W pośpiechu człowiek o tym zapomina.

  • Nazwy przyjmowanych leków, zwłaszcza rozrzedzających krew i na ciśnienie.
  • Informację o alergiach, szczególnie na leki.
  • Odłamek zęba, wypadłą koronę albo wybity ząb w pojemniku z mlekiem.
  • Zdjęcie rentgenowskie z ostatniego roku w telefonie, jeśli je masz.
  • Książeczkę szczepień, jeśli chodzi o dziecko.

Nie przychodź na czczo. Przy dłuższym zabiegu niski poziom cukru i zawroty głowy utrudniają pracę. Zjedz coś i umyj zęby przed wyjściem, a jeśli ból nie pozwala jeść, wypij chociaż coś słodkiego.

Jak dojechać do kliniki czynnej wieczorem w Beyoğlu?

Nasza klinika przy ulicy Hasköy, nad Złotym Rogiem, leży między Kasımpaşa a Sütlüce. Wieczorem kursuje mniej promów, więc większość pacjentów z Taksim, Cihangir i Kasımpaşa dojeżdża taksówką albo własnym autem, a przy klinice jest parking. Wszystkie opcje dojazdu, dzielnica po dzielnicy, opisaliśmy w przewodniku po klinice dentystycznej w Beyoğlu. Adres, mapę i telefon znajdziesz na stronie naszego oddziału nad Złotym Rogiem.

Widok miasta znad Złotego Rogu na Kasımpaşa i zbocza Beyoğlu
Z Kasımpaşa do Hasköy wzdłuż Złotego Rogu jedzie się kilka minut. Zdjęcie VikiPicture, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

W niedziele i po 22.00 klinika jest zamknięta. Przy prawdziwym nagłym przypadku w tych godzinach czynne są szpitalne oddziały ratunkowe oraz dyżury części publicznych ośrodków stomatologicznych. Jeśli problem może poczekać, opanuj ból i zadzwoń do nas rano o 09.00.

Pacjent na fotelu stomatologicznym badany przez dentystę pochylonego nad nim
Pierwsza pomoc zatrzymuje ból, a stałe leczenie planuje się na kolejnej wizycie. Zdjęcie waketechcc, Wikimedia Commons (CC0)

Często zadawane pytania

Czy w Beyoğlu jest dentysta czynny wieczorem?

Nasza klinika w Hasköy nad Złotym Rogiem jest czynna od poniedziałku do soboty w godzinach 09.00 do 22.00, w niedzielę zamknięta. Jeśli chcesz przyjść późno, zadzwoń wcześniej, powiemy, kiedy Cię przyjmiemy. Przy bólu, złamanym zębie czy obrzęku staramy się znaleźć miejsce na badanie tego samego dnia.

Jakie problemy z zębami uznaje się za pilne?

Za pilne uważa się ból niereagujący na leki przeciwbólowe, obrzęk twarzy, ząb złamany lub wybity oraz krwawienie po ekstrakcji, które nie ustaje. Mała wypadnięta plomba czy krótka nadwrażliwość mogą poczekać dzień lub dwa. Problemów odłożonych na później też nie wolno lekceważyć.

Kiedy przy bólu zęba jechać na szpitalny oddział ratunkowy?

Jeśli obrzęk szerzy się w stronę oka lub szyi, trudno oddychać albo przełykać, jest wysoka gorączka, jedź na szpitalny oddział ratunkowy lub zadzwoń pod numer 112. To sytuacje, które leczy się w szpitalu, nie w gabinecie dentystycznym.

Czy wybity ząb można włożyć z powrotem?

W przypadku zęba stałego to możliwe, a pierwsza godzina jest bardzo ważna. Chwyć ząb za koronę, w razie potrzeby opłucz go mlekiem, włóż do zębodołu albo szybko przywieź w pojemniku z mlekiem. Zęba mlecznego z powrotem się nie wkłada.

Czy odłamek złamanego zęba można przykleić?

W niektórych przypadkach fragment da się przykleić do zęba ponownie. Trzeba go przywieźć, zanim wyschnie, w mleku albo w soli fizjologicznej. Jeśli złamanie sięgnęło nerwu, najpierw oceniamy stan nerwu.

Co zrobić w domu przy nocnym bólu zęba?

Połóż się z głową wyżej, wypłucz usta letnią słoną wodą i weź lek przeciwbólowy w dawce z ulotki. Z zewnątrz możesz przyłożyć zimny okład na policzek. Nie kładź aspiryny na zęb i nie stosuj ciepłych okładów.

Czy ropień zęba sam przechodzi?

Nie przechodzi. Obrzęk lub ból mogą na jakiś czas zelżeć, ale jeśli źródło zakażenia nie zostanie wyleczone, ropień wraca. Potrzebne jest leczenie przyczyny, czyli leczenie kanałowe, leczenie dziąseł albo usunięcie zęba.

Czy mogę sam przykleić wypadniętą koronę?

Nie przyklejaj jej domowym klejem, bo ząb i korona mogą ulec uszkodzeniu. Zachowaj koronę i przywieź ją do nas, często da się ją oczyścić i założyć na nowo. Do tego czasu staraj się nie żuć tą stroną.

Co zrobić, gdy ząb zaboli w niedzielę?

W niedzielę klinika jest zamknięta. Przy prawdziwym nagłym przypadku możesz zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy albo do dyżurującego publicznego ośrodka stomatologicznego. Jeśli ból może poczekać, zadzwoń w poniedziałek rano.

Co zrobić, gdy dziecku po upadku wbił się w głąb ząb mleczny?

Przyjdź z dzieckiem do dentysty jeszcze tego samego dnia. Tuż za zębem mlecznym leży zawiązek zęba stałego i trzeba sprawdzić, czy nie został uszkodzony. Nie próbuj sam wyciągać zęba.

Chłopakowi z boiska odłamek nie zdążył wyschnąć w chusteczce, włożyliśmy go do mleka. Nerw tamtego wieczoru nie był odsłonięty, więc przykleiliśmy fragment do zęba. Po dwóch tygodniach przyszedł na kontrolę, prosto z meczu, jeszcze w korkach. "Panie doktorze, tym razem mam ochraniacz" powiedział i wyjął z kieszeni ochraniacz na zęby. Właśnie to w pomocy doraźnej jest najpiękniejsze, że robimy wszystko, żebyś nie musiał wracać.

Jeśli myślisz o wizycie wieczorem z powodu bólu zęba, złamanego zęba albo opuchlizny, najpierw zadzwoń lub napisz do nas, a od razu powiemy, kiedy możemy Cię przyjąć w naszej klinice nad Złotym Rogiem. Strona kontaktowa

Tagi

Udostępnij

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny; nie zastępuje diagnozy ani leczenia. W sprawie objawów skonsultuj się ze stomatologiem.

Autor

Panorama Zdrowie Jamy Ustnej i Zębów

Artykuły informacyjne przygotowane przez stomatologów naszych klinik w Haliç i Pendik.

Czytaj dalej

Czy chcą Państwo umówić wizytę?

Skontaktuj się z nami, aby umówić wizytę w naszej klinice Haliç lub Pendik.

Wizyta