Diş taşı temizliği, dişlerin yüzeyinde ve diş eti kenarında sertleşmiş plak tabakasının (diş taşı) özel aletlerle uzaklaştırılması ve ardından dişlerin parlatılmasıdır. Evde fırçalamayla çıkmayan bu birikintiler, diş eti iltihabının ve ağız kokusunun sık görülen nedenlerindendir. İşlem çoğunlukla tek seansta, 30-45 dakika içinde tamamlanır.
Diş taşı nedir, neden oluşur?
Diş taşı, dişlerin üzerinde biriken bakteri plağının tükürükteki minerallerle sertleşmesi sonucu oluşan kireçlenmiş bir tabakadır. Plak birkaç gün içinde sertleşmeye başlayabilir ve sertleştikten sonra fırça veya diş ipiyle çıkmaz. En çok alt ön dişlerin iç yüzünde ve üst azı dişlerinin yanak tarafında görülür, çünkü tükürük bezlerinin kanalları bu bölgelere açılır.
Diş taşının yüzeyi pürüzlüdür ve yeni plağın tutunmasını kolaylaştırır. Diş eti kenarında kaldıkça diş eti iltihabına, kanamaya ve zamanla kemik kaybına zemin hazırlar. Taş oluşum hızı kişiden kişiye değişir; tükürük yapısı, beslenme, sigara ve fırçalama alışkanlığı bu hızı etkiler.
Diş taşı temizliği nasıl yapılır?
Diş taşı temizliği, ultrasonik bir aletle taşların titreşim ve su yardımıyla kırılıp uzaklaştırılması ve ardından el aletleriyle kontrol edilmesi şeklinde yapılır. Adımlar şöyledir:
- Kontrol: Dişler ve diş etleri incelenir; kanama, cep derinliği ve çürük gibi bulgular not edilir.
- Ultrasonik temizlik: Diş eti üstündeki ve hemen altındaki taşlar temizlenir.
- Leke giderme: Çay, kahve ve sigaranın bıraktığı yüzey lekeleri, gerekirse hava, su ve ince toz karışımıyla alınır.
- Polisaj: Diş yüzeyleri parlatılır, böylece plağın yeniden tutunması zorlaşır.
- Flor ve eğitim: Gerekli görülürse flor uygulanır, size uygun fırçalama ve ara yüz temizliği gösterilir.
İmplant, köprü veya diş teli olan kişilerde temizlik bu yapılara uygun uçlar ve daha dikkatli bir teknikle yapılır. İmplant çevresinde biriken plak, doğal dişlerdekine benzer şekilde iltihaba yol açabileceği için bu hastalarda düzenli temizlik ayrıca önem taşır. Kalp kapağı sorunu gibi bazı genel sağlık durumlarında işlem öncesi ek önlem gerekebilir; bu nedenle sağlık geçmişiniz muayenede sorulur.
Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?
Doğru teknikle yapılan diş taşı temizliği diş minesine zarar vermez; ultrasonik aletler taşı kırar, sağlam mineyi aşındırmaz. Temizlikten sonra hissedilen "dişler inceldi" ya da "aralar açıldı" duygusu, taşın doldurduğu boşlukların ortaya çıkmasından kaynaklanır. Bu alanlar daha önce de vardı, yalnızca taşla kapanmıştı. Diş eti iltihabı geriledikçe bu his genellikle azalır. Asıl zarar, taşın yerinde bırakılmasıyla oluşur: diş eti çekilir ve dişi taşıyan kemik zamanla kaybolabilir.
Temizlik sırasında ve sonrasında ne hissedilir?
Çoğu kişi temizlik sırasında titreşim ve su spreyi dışında belirgin bir rahatsızlık hissetmez. Diş etleri iltihaplıysa ya da kök yüzeyleri açıksa hassasiyet olabilir; bu durumda yüzeysel uyuşturucu jel veya lokal anestezi kullanılabilir. Temizlikten sonra 1-2 gün diş etlerinde hafif kanama ve soğuğa hassasiyet görülebilir. Bu dönemde yumuşak bir fırçayla fırçalamaya devam etmek iyileşmeyi destekler.
Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalı?
Pek çok kişi için 6 ayda bir kontrol ve gerekiyorsa temizlik yeterlidir, ancak doğru aralık kişiye göre değişir. Taş oluşumu hızlı olanlarda, sigara kullananlarda, diyabeti olanlarda, ortodontik tedavi görenlerde veya daha önce diş eti hastalığı geçirmiş kişilerde 3-4 ay arayla temizlik önerilebilir. Aralık, muayene bulgularına göre hekiminizle birlikte belirlenir.
Kontrol tarihini beklemeden gelmeniz gereken durumlar da vardır: fırçalarken her gün tekrarlayan kanama, dişlerin iç yüzünde elle hissedilen sert birikinti, geçmeyen ağız kokusu ya da diş etinde şişlik. Bu bulgular diş eti iltihabının başladığını gösterebilir ve erken dönemde müdahale daha basittir.
Diş taşı temizliği ile diş eti tedavisi arasındaki fark nedir?
Diş taşı temizliği diş eti üstündeki ve kenarındaki birikintileri hedeflerken, diş eti tedavisi (küretaj) diş eti altındaki derin ceplerde kök yüzeyinin temizlenmesini kapsar. Muayenede cepler derin bulunursa yalnızca temizlik yeterli olmaz ve diş eti tedavisi planlanır. Bu ayrım, diş eti kanaması uzun süredir devam eden kişilerde özellikle önemlidir.
Evde ağız hijyeni nasıl sağlanır?
Profesyonel temizliğin etkisi, evde yapılan günlük bakımla korunur. Temel öneriler:
- Günde iki kez, yaklaşık iki dakika florürlü macunla fırçalayın; fırçayı diş eti kenarına 45 derece açıyla tutun.
- Diş aralarını günde bir kez diş ipi veya ara yüz fırçasıyla temizleyin; hangi boyutun uygun olduğunu muayenede sorabilirsiniz.
- Dil yüzeyini fırça veya dil temizleyiciyle temizleyin.
- Fırçanızı 3 ayda bir ya da kılları açıldığında değiştirin.
- Şekerli ve asitli içecekleri gün boyunca yudumlamak yerine öğünlerle sınırlayın.
Geçmeyen ağız kokusu da çoğu zaman plak ve taşla ilişkilidir; diğer nedenleri ağız kokusu yazımızda anlattık. Temizlik sonrası diş renginizi daha açık bulmak istiyorsanız diş beyazlatma ayrı bir işlem olarak değerlendirilir.
Haliç ve Pendik'te diş temizliği randevusu
Panorama Ağız ve Diş Sağlığı'nın Haliç ve Pendik şubelerinde diş taşı temizliği, öncesinde yapılan kısa bir ağız muayenesiyle birlikte planlanır. Muayenede çürükler, dolgu kenarları ve diş eti durumu da kontrol edilir; ek bir tedavi gerekiyorsa size ayrıca anlatılır. Pendik şubesi bilgileri için Pendik şubesi sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi muayene sonrasında belirlenir.


